چه زبان برنامه نویسی را برای شروع انتخاب کنیم؟

همیشه انتحاب اولین زبان برنامه نویسی برای شروع کار بسیار پر چالشی است و بسیار پیچیده به نظر میرسد چون موارد مختلفی را باید مد نظر قرار دهیم و همین طور افراد مختلف راهنمایی ها و پیشنهاد های کاملا مختلفی را ارائه می‌کنند که باز هم انتخاب را برای ما پیچیده تر می‌کند.

پیشنهادهایی که برای انتخاب زبان برنامه نویسی با آن مواجه می‌شویم

همان طور که گفتیم افراد مختلف ، ممکن است پیشنهادها و راهنمایی هایی را به شما ارائه دهند. بسیاری زبان پایتون را به دلیل سادگی و گستردگی استفاده معرفی می کنند و عده ای زبان سی بخاطر سیستمی بودن و یا جاوا برای آن که روی هر دستگاهی قابل اجرا است یا سی شارپ که ممکن است در سازمان ها بیشتر استفاده شود و خب شاید همه آن ها درست بگویند. اما برای درک بهتر بیایید ابتدا کاربرد چند زبان برنامه نویسی را باهم برسی کنیم.

معرفی زبان های برنامه نویسی و کاربرد های آنها

معمولا به این صورت است که هر زبانی روی یک موضوع خاصی بیشتر تمرکز دارد و سعی میکند مشکلات یک حوزه خاصی را حل کند که به برسی چند مورد پرکاربرد می پردازیم.

زبان PHP : بک اند و ایجاد سایت

🔻 یکی از زبان های پرکاربرد در زمینه طراحی سایت و ایجاد وب سرویس های مختلف و به طور کلی ارائه خدمات در بستر وب ، زبان php است. این زبان هنوز هم یکی از پر کاربرد ترین زبان ها در حوزه طراحی سایت است و بیشترین تمرکز آن هم در همین بخش قرار دارد و از نسخه های 8 و بالاتر آن ویژگی های مدرنی به آن اضافه شده و همین طور کارایی و سرعت آن افزایش پیدا کرده.

زبان php در سال 2025 با یک پله رشد در جایگاه 14 در بین زبان های برنامه نویسی قرار گرفته و طبق آماری که از w3techs منتشر شده در سال 2025 زبان سمت سرور ۷۳ درصد از سایت ها را این زبان به خود اختصاص داده.

🟢 مزایای زبان PHP :

• دارای فریمورک های قدرتمند در زمینه طراحی سایت

• دسترسی بالا و هزینه های پایین هاستینگ

• زنده و فعال : این زبان همواره در حال توسعه و بهبود است و نسخه های جدید آن منتشر می شود

• سرعت توسعه بالا

🟡 معایت زبان PHP :

• بیشتر در زمینه‌ی طراحی سایت و سمت سرور کاربرد دارد

زبان سی شارپ : اپلیکیشن های ویندوز و ساخت بازی

🔻 زبان سی شارپ توسط ماکروسافت توسعه داده می شود و با الهام از زبان های سی و جاوا ایجاد شده و سینتسکی مشابه با آنها دارد. اگر می‌خواهید برنامه هایی برای سیستم عامل ویندوز توسعه دهید سی شارپ یکی از بهترین گزینه ها برای شما است. همین طور در برخی از انجین های بازی سازی مانند یونیتی و یا گودوت(Godot) هم می توان از سی شارپ برای توسعه بازی استفاده کرد.

🟢 مزایای زبان برنامه نویسی سی شارپ

• سرعت بالا

• با نصب پیش نیاز های خاص قابل اجرا روی لینوکس و سایر سیستم عامل ها است

• برای ساخت اپلیکیشن های ویندوز مناسبت است

• در ساخت بازی قابل استفاده است

• در حال حاظر جایگاه 5 را در بین زبان های برنامه نویسی دارد

🟡 معایت زبان سی شارپ

• یادگیری آن ممکن است سخت و پیچیده باشد

• بیشتر برای محیط ویندوز مناسب است

زبان جاوا اسکریپت : طراحی سایت و ساخت بازی و اپلیکیشن های دکستاپ و موبایل

🔻 جاوا اسکریپت یکی از زبان های بسیار پر کاربرد و پر استفاده است و جایگاه 6 را در بین زبان های برنامه نویسی دارد. جاوا اسکریپت یکی از اجزای جدایی ناپذیر دنیای وب است و شما برای ایجاد سایت های پویا به آن نیاز دارید.

همچنین فریمورک های قدرتمندی بر پایه آن برای طراحی سایت ایجاد شده مانند React JS و Vue JS و یا انگولار که توسعه ی سایت را لذت بخش میکنند. اما به طور کلی زبان جاوا اسکریپت در سایر بخش ها هم بسیار پر کاربرد است و میتوان از آن برای ساخت اپلیکیشن های ویندوز و یا لینوکس و یا هر سیستم عامل دیگری استفاده کرد همین طور برای ساخت برنامه های اندروید و یا IOS هم استفاده می‌شود.

🟢 مزایای جاوا اسکریپت:

• یادگیری ساده تر نسبت به زبان هایی مانند C .

• تقریبا همه جا قابل استفاده و اجرا است.

• در زمینه هوش مصنوعی و یا بلاکچین و سایر بخش ها هم قابل استفاده است.

• وجود فریمورک ها و کتابخانه های گسترده و قدرتمند.

🟡 معایب جاوا اسکریپت:

• مباحث همزمانی آن ممکن است کمی پیچیده باشد.

• اگر بخواهید برای بک اند از آن استفاده کنید هاست های کمتر و گران تری نسبت به php برای آن وجود دارد.

📽️ برای آموختن این زبان می‌توانید دوره آموزش مقدماتی جاوا اسکریپت در نیتروکد را مشاهده کنید.

زبان C : سطح پایین و سیستمی

🔻 یکی از قدیمی ترین و قدرت‌مند ترین زبان های برنامه نویسی است که تا مدت ها بهش لقب خدای زبان های برنامه نویسی را هم داده بوندن چون تقریبا تمامی زبان های برنامه نویسی دیگر توسط زبان C (سی) ساخته شده اند. اما بدون مشکل هم نیست و یکی از مشکلات رایج آن مشکل نشت حافظه است که معمولا باعث بوجود آمدن باگ های امنیتی می شود و اکنون جایگزین های جدیدتر و مدرنی مانند زبان Rust وجود دارد که اعتقاد بر این است که می تواند به مرور زمان جای زبان سی را بگیرد.

🟢 مزایای زبان سی

• سرعت بسیار بالا و بهینه

• سیستمی و سطح پاین: مناسب برای برنامه های سیستمی , درایور, سیستم عامل و …

🟡 معایب زبان سی

• یادگیری آن نسبتا سخت است

• مشکلات امنیتی

• بازار کار خاص خود را دارد

زبان پایتون (Python) : همه کاره

🔻 پایتون یک زبان همه کاره است و احتمالا شنیده باشید که در هوش مصنوعی هم به شدت پر کاربرد است شما از طراحی سایت گرفته تا سایر موارد دیگر می توانید از زبان پایتون استفاده کنید اما نکاتی هم دارد که باید به آن توجه کنید. پایتون ساده است اما ساختار نحو (سینتسک) آن کمی با سایر زبان های برنامه نویسی متفاوت است. چون به صورت کلی زبان های برنامه نویسی شباهت های زیادی به یکدیگر دارند زمانی که شما یک زبان برنامه نویسی مسلط می شوید یادگیری یه زبان جدید بسیار کار ساده ای است چون از خیلی جهات بهم شباهت دارند اما اگر اولین زبانی که شما یاد میگیرید پایتون باشد بخاطر این تفاوت زمانی که بخواید سراغ یادگیری یک زبان دیگر بروید شاید کمی درک کردن آنها سخت تر باشد.

🟢 مزایای پایتون

• یک زبان همه کاره است.

• یادگیری آن ساده تر است.

• رتبه اول در بین زبان های برنامه نویسی را دارد.

• در هوش مصنویی بسیار پر کاربرد است.

🟡 معایب زبان پایتون

• پایتون سرعت پایینی دارد. برای مثال شما می توانید با پایتون یک سایت هم طراحی کنید ولی باید بدانید که سرعت PHP سه برابر سرعت پایتون است پس ممکنه برای طراحی سایت همچنان PHP زبان مناسب تری باشد.

• ساختار آن در برخی موارد کمی متفاوت تر از سایر زبان های برنامه نویسی است.

• در جاهایی که مصرف منابع و بهره وری ممکن است مهم باشد پایتون مناسب نیست.

چگونه یک زبان برنامه نویسی را برای یادگیری انتخاب کنیم؟

قبل از انتخاب یک زبان برای یادگیری باید گرایش (حوزه تخصصی) خود را مشخص کنیم برای مثال میتوان موارد زیر را در نظر بگیریم:

• طراحی و ساخت سایت : بک اند یا فرانت اند یا هر دو

• طراحی و ساخت برنامه های اندروید و یا به طور کلی اپلیکیشن های موبایل

• طراحی و ساخت برنامه های دکستاپ و ویندوز

• هوش مصنوعی

• برنامه نویسی دستگاه های صنعتی

• برنامه نویسی میکروکنترلر ها

• و یا سایر موارد

مواردی را که برای انتخاب حوزه تخصصی باید مدنظر قرار دهیم:

• علاقه شخصی شما: یکی از مهم ترین موارد این است که خود شما به کدام حوزه تخصصی علاقه‌ی بیشتری دارید

• بازار کار: در نهایت شما می‌خواهید از تخصص خود درآمد کسب کنید پس باید بازار کار را هم مدنظر قرار دهیم

• تغییرات تکنولوژی: باید فرایند پیشرفت تکنولوژی و چند سال آینده آن را هم برسی کنیم برای مثال آیا تا چند سال دیگر هوش مصنوعی فراگیر تر خواهد شد؟ کدام تکنولوژی ها ممکن است منسوخ شوند و کدام ممکن است مطرح تر شوند

پس از آن باید یک زبان را برای شروع انتخاب کنیم

برای مثال شما میخواهید برنامه نویس اندروید شوید. خب حالا برسی کنید که در این زمینه چه زبان های برنامه نویسی وجود دارد. (جاوا, کاتلین, دارت-فلاتر , جاوااسکریپت) در این بین جاوا رتبه بالاتری را دارد اما یادگیری آن و استفاده از آن سخت تر از کاتلین است و همین طور به دلیل مطرح تر شده کاتلین استفاده از جاوا در ساخت برناهم های اندروید درحال کاهش است و بیشتر توسعه دهند ها به سمت استفاده از کاتلین می روند پس ممکن است کاتلین انتخاب عاقلانه تری باشد اگر می‌خواهید برنامه خود را بتوانید برای IOS و دکستاپ هم منتشر کنید فلاتر و یا جاوا اسکریپت انتخاب های بهتری هستند

با برسی پارامتر های مختلف سعی کنید زبانی را انتخاب کنید که نیاز شما را پوشش دهد ولی در نهایت اگر باز هم در انتخاب خود مردد بودید یا از یک دوست با تجربه در این زمینه مشاوره بگیرید و یا خیلی به خود سخت نگیرید فقط یکی را انتخاب کنید و به یادگیری ادامه دهید.

شما را به مشاهده دوره های برنامه نویسی نیتروکد دعوت میکنیم